Tutorial: verfstencil

Stencils kun je eenvoudig zelf ontwerpen en laten uitsnijden via onze web-app. MDF en polyesterfolie zijn geschikte materialen en bovendien voordelig te snijden.

Voor een succesvol stencil moet je zorgen dat alle zogenaamde binnenwitten voorzien zijn van bruggetjes en dat je niet te kleine details maakt. De tutorial helpt je op weg in illustrator, maar natuurlijk kun je met elk vector editing programma stencils maken.

Aan de slag

Ga je met Illustrator tekenen, download dan ons template. Hierin staan de maximale afmetingen en kleuren al ingesteld zodat je direct aan de slag kunt. Zoals altijd kun je tekenen tot de maximale plaatafmeting (1200x600mm voor de meeste materialen).

Teken met blauwe lijnen de vormen die snedes moeten vormen om je stencil te maken, en teken ook een kader om de vormen om de buitenrand van het stencil aan te geven. Wil je meer dan één stencil maken dan kun je de tekeningen daarvoor samenvoegen totdat de plaat vol is.

Hou de volgende standaards aan voor de uiteindelijke tekening:

  • Zet alle lijndiktes op 0.2mm. De lijndikte die je instelt heeft geen invloed op de snedebreedte, maar simuleert in je tekening hoe breed de snede wordt en welk detailniveau nog haalbaar is.
  • Zet alle vlakvullingen uit, de lijnkleuren aan. De lijnen in je tekening worden paden voor onze snijmachines.
  • tekenkleur voor snijden = blauw (RGB 0.0.255)
  • tekenkleur voor graveren = rood (RGB 255.0.0)
  • Maak geen nieuwe Artboards aan in het Illustrator bestand, alleen het eerste Artboard wordt gelezen en uitgevoerd. Voor elke plaat maak je dus een apart bestand.
  • Als je de buitenvorm nodig hebt en je wilt een nette rand maak dan een blauw kader om het bestand zodat die gesneden wordt, meestal zijn onze platen namelijk overmaat gezaagd.

Let er bij het opslaan van het bestand altijd op dat 'Create PDF Compatible File' aangevinkt staat.

Overzicht 
Gebruikte software Adobe Illustrator
Moeilijkheidsgraad eenvoudig

Kostenindicatie
(materiaal + lasersnijden)

€10-15 incl. btw
(stencil van 400x400mm)
€20-40 incl. btw
(plaat met 20 stencils)

Voorbeeldbestanden

vingerstencil
letterstencil 'a'

Vormen tekenen

We gaan eerst een stencil maken van een vingertop. Het zwarte gedeelte willen we straks kunnen verven.

Teken vormen, bijvoorbeeld door een stroke te gebruiken en die een bepaalde dikte te geven. Dit doen we voor de rand van de vinger.

Je kunt ook vlakken tekenen, zoals voor de nage. Je kunt de vlakvulling even aanzetten om een beeld te krijgen van de totale vorm.

Als je tevreden bent met de vorm kun je hem omzetten naar snijpaden langs de omtrek.

Eerst zetten we de stroke (buitenrand van de vinger) om in buitenlijken.

Dit doe je via Object > Path > Outline Stroke.

De middelste lijn verdwijnt en er komt een omtreklijn om de dikke lijn heen voor in de plaats. Omdat de vlakvulling nog aan staat blijft alles er hetzelfde uit zien.

Nu hebben we twee vlakken; de vorm van vinger en de nagel. Die moeten we nog samenvoegen.

Het samenvoegen van vormen doe je met de Pathfinder.

Selecteer beide objecten en kies

Pathfinder > Unite.

Het Pathfiner menu kun je vinden onder Window.

De twee vormen zijn nu samengevoegd en er is één gesloten omtreklijn.

Als je nu de vlakvulling uit zet en de lijndikte op 0.2mm blauw insteld heb je een snijbaar bestand.

Voeg vormen toe naar wens tot je stencil compleet is.

Voeg een kader toe en probeer eens of je dit bestand kan uploaden naar onze web-app.

Bovenstaande tekening uitgesneden in 2mm mdf (rechts) en de met spuitverf aangebrachte afbeelding (links).

Teksten

Letters en tekst volgen een gelijksoortig proces; tekenen en dan converteren naar omtreklijnen.

Kies een geschikt lettertype; voor sjablonen zijn simpele letters met brede stroken het beste. De meeste letters hebben binnenwitten die zonder bruggetjes losvallen na het snijden.

Er zijn veel (gratis) stencil-fonts te vinden die hiervoor al oplossingen hebben, maar je kunt ook zelf bruggetjes maken (zie onder).

Hier beginnen we met een letter zonder bruggetje. Stel de afmeting op de goede maat in en converteer de letter naar lijnen.

Type > Create Outlines.

tip: het contextmenu (rechtsklikken op de tekst) bevat ook de optie 'create outlines'.

Je ziet aan de selectiepunten dat de vorm nu uit vectorlijnen bestaat.

De volgende stap is om het binnenwit met een bruggetje te verbinden met de rest van het stencil.

Binnenwit en bruggetjes

Voor het bruggetje teken je een vorm; hier gebruiken we een rechthoek maar een stroke kan ook.

Zorg ervoor dat het bruggetje breed genoeg is; 2mm of meer is veilig voor kleine vormen, maar grote vlakken hebben meer of bredere bruggen nodig.

Selecteer nu de letter en de rechthoek en kies in het Pathfinder menu 'Trim'. Illustrator snijdt de rechthoek uit de letter.

Window > Pathfinder > Trim

De pathfinder weet niet welke vorm je nodig hebt en heeft drie vormen gemaakt: de letter met uitgesneden bruggetje, het losse binnenwit en het losse bruggetje. De laatste twee zijn niet nodig en moet je verwijderen.

Om te controleren of alles wat niet nodig is weg is kun je alles selecteren en een vulkleur geven. Zo zie je hier het binnenstukje rood kleuren; die moet nog verwijderd worden.

Zet de vlakvullingen uit en de lijndikte op 0.2mm blauw. Wat overblijft zijn weer de buitenlijnen die als snijlijnen gaan dienen. Voeg eventueel een kader toe en je stencil is klaar om gesneden te worden.

Bij complexere vormen is het goed opletten dat alles met elkaar verbonden is. Wees niet te spaarzaam met bruggetjes en maak ze niet te smal.

Samenvoegen (nesten)

Wil je meerdere stencils maken dan kun je ze samenvoegen totdat een plaat van de maximale materiaalafmeting (meestal 1200x600mm) gevuld is.

Tussen elk stencil hoeft maar één lijn te staan om ze beide los te snijden.

Is de plaat vol? start dan een tweede tekening voor een tweede plaat.

Opslaan

Let er op dat alle lijnen de juiste kleur hebben, alle vlakvullingen uitstaan, de afmetingen kloppen en dat alle stencils efficiënt gepositioneerd zijn zodat je zo min mogelijk materiaal gebruikt.

Sla het bestand op als Illustrator (.ai) bestand in versie CC of ouder. Hierop volgend opent een klein menu, let er op dat de optie 'Create PDF Compatible File' aangevinkt is.

Upload naar je account om te laten snijden.

Login op snijlab.nl en sleep je bestand in het uploadveld op de homepagina.

Controleer goed of de preview overeenkomt met je ontwerp, of de afmetingen kloppen en of de snijlijnen inderdaad blauw weergegeven worden. Kies het materiaal en je ziet direct de prijs en mogelijke leverwijzen.

Je kunt op dit punt beslissen om het stencil te laten maken, of om je bestand nog wat bij te werken en opnieuw te uploaden. Ook tijdens het proces kun je altijd tussendoor uploaden om te kijken of alles goed gaat en wat de prijs is.

Materiaalkeuze

Voor herbruikbare stencils is polyester (vivak) van 0.8mm het meest gebruikte materiaal. Het is transparant wat helpt met positioneren, flexibel en niet breekbaar. Je kunt het goed afwassen en het neemt geen verf op. 2mm MDF kan een voordeliger alternatief zijn maar is iets dikker en minder flexibel. Golfkarton neemt verf op en is niet zo sterk, maar voor eenmalig gebruik met grote vormen de allervoordeligste optie.

stencil uit polyesterfolie (rechtsboven) en het verfresultaat.
stencil uit polyesterfolie (rechtsboven) en het verfresultaat.